w  szerokim  rozumieniu  postępu  pedagogicznego,  który  różnymi  drogami  dąży  do  pełnej  aktywizacji  młodzieży  w  procesie  nauczania  i  wychowania,  dużą  rolę  wyznacza  się  zajęciom  pozalekcyjnym  i  organizacjom  młodzieżowym.

Istnieje  powszechna  opinia,  zarówno  wielu  socjologów,  pedagogów  jak  i  świata  biznesu,  iż  spółdzielnie  uczniowskie  są  placówkami  społecznie  użytecznymi  na  terenie  szkoły  i  przydatnymi  w  procesie  wychowania  dzieci  i  młodzieży.  Praca  w  spółdzielni  uczniowskiej  prowadzona  pod  opieką  nauczyciela  rozwija  u  członków  tej  organizacji  bogate  inicjatywy  i  przedsiębiorczość.  Wdraża  do  myślenia  kategoriami  ekonomicznymi

w  sposób przystępny  i  odpowiedni  do  wieku  ucznia.  Pozwala  łatwiej  i  praktyczniej  poznać  podstawowe  procesy  ekonomiczne  i  organizacyjne  związane  ze  swoistym  charakterem  działającej  firmy.  Stwarza  teren  do  własnych  poszukiwań  i  uczenia  się  na  własnych  doświadczeniach,  które  mogą  wykorzystać  przyszli  absolwenci  starający  się  o  pracę.  Sprzyja  kształtowaniu  takich  cech  jak  poczucie  odpowiedzialności,   zdolność  podejmowania  decyzji  i  uzgadniania  własnych  upodobań  z  poglądami  innych  członków  spółdzielni.  Kształtuje  nawyki  i  przyzwyczajenia  dobrej  roboty,  uczciwości,  gospodarności  i  oszczędności.

           Spółdzielnie  uczniowskie  prowadzą  konkretną   działalność  gospodarczą  dla  dobra  całych  społeczności  szkolnych  w  oparciu  o  działalność  zespołową.  Działalność  ta  jest  jedną  z  metod  wychowania  ekonomicznego  oraz  społecznego  młodzieży,  tak  ważnym 

w  należytym  rozumieniu  współczesnego  świata  oraz  bardzo  przydatnego w  przyszłości.

Duże  możliwości  wychowawcze  spółdzielczości  uczniowskiej  zostały  przez  nauczycieli  i  dyrektorów  szkół  w  pełni  docenione.  Wszyscy  nauczyciele  zdają  sobie  doskonale  sprawę  z  tego,  że  wychowanie  polega  na  stworzeniu  sytuacji  wychowawczych  i  im  te  sytuacje  są  bardziej  autentyczne,  tym  silniej  oddziałują  wychowawczo.  Spółdzielnie  uczniowskie  mają  ogromne  możliwości  stwarzania  autentycznych  sytuacji  wychowawczych  dzięki  prowadzeniu  różnorodnych  form  działalności  gospodarczej  i  społeczno-kulturalnej.  Udział  młodzieży  w  pracach  organów  samorządu  spółdzielczego  jest  liczny.  W  związku 
z samorządowym  prowadzeniem  różnorodnych  prac  spółdzielnia  uczniowska  stale  stawia  młodzież  przed  koniecznością  samodzielnego  myślenia  oraz  koniecznością  dokonania  wyboru  najbardziej  logicznego,  słusznego  i  efektywnego  dla  dobra  społeczności  szkolnej.  Wybór  dokonany  przez  jednostkę  konfrontowany  jest  przez  inne  jednostki,  które  również  dokonały  wyboru,  a  stanowią  zespół  decydujący  o  wykonaniu  określonych  zadań.  Dzięki  temu  zapewnia  się  przyspieszony  rozwój  wychowawczy  jednostek,  z  jednoczesnym  uznaniem  potrzeby  działania  zespołowego  jako  czynnika  korygującego 
i  usprawniającego  działalność.  Dlatego  też  spółdzielnie  uczniowskie  słusznie  zyskały  w  naszych  szkołach  miano  czynnika  postępu  pedagogicznego. 

            Przedstawione  walory  wychowawcze  mogą  być  w  poszczególnych  spółdzielniach  nieco  odmienne,  bowiem  występują  pewne  swoistości  w  systemie  wychowawczym  poszczególnych  szkół  uwarunkowane  przede  wszystkim  osobowością  opiekuna,  organizacją  pracy  szkoły,  stopniem  aprobaty 
i  uznania  spółdzielczości  uczniowskiej  przez  dyrektora  szkoły  i  członków  rady  pedagogicznej.  Mimo  to 
z  punktu  widzenia  celu  wychowawczego  oraz  aktualnych  i  przyszłych  potrzeb  społeczeństwa  polskiego  walory  te  nie  powinny  i  nie  mogą  być  niedoceniane,  gdyż  rodzi  się  coraz  większa  potrzeba  aktywności  społecznej,  zaradności,  rzetelnej  pracy  i  szacunku  do  uczciwie  zarobionych  pieniędzy.  

Opracowała Beata Łoboda